Làng gốm cổ bậc nhất Đông Nam Á

Làng gốm cổ bậc nhất Đông Nam Á

Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com. Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa.

Làng có tên Chăm là Paley Hamu Trok, người Việt gọi là Ma Tró, tên hiện tại là làng gốm Bàu Trúc, nghĩa là làng gốm nằm bên cạnh cái ao, cái hồ. Tên gọi và triết lý gốm của làng gốm có cách chế tác cổ nhất Đông Nam Á, có tuổi đời trên hai ngàn năm này khác xa với các làng gốm Việt như Bát Tràng – Hà Nội, Thanh Hà – Hội An, Biên Hòa – Đồng Nai hay Lái Thiêu, Bình Dương của người Việt. Nghĩa là làng gốm Chăm chọn nơi yên tĩnh, không chọn gần bến sông hay gần nơi họp chợ như các làng gốm người Việt.

Nghệ nhân Đàng Thị Phan, làng Paley Hamu Trok, Ninh Phước, Ninh Thuận chia sẻ với VOA: “Thấy bà nội làm, bà có hỏi là hàng này làm mấy đời rồi nội. Nội của bà nói rằng xa xưa rồi, rồi đến đời bà nội, mẹ bà cũng làm. Bà làm từ năm 18 tuổi đến nay 70 rồi.”

Người Chăm từ cổ chí kim quan niệm gốm tịnh, người động, điều này ngược với bàn xoay của người Việt là gốm động, người tịnh. Thường người nghệ nhân Chăm phải di chuyển quanh tác phẩm để tạo tác. Với chất liệu đất sét, nung bằng lửa rơm kết hợp than củi, pha màu bằng vỏ hạt điều, có thể nói rằng Paley Hamu Trok vẫn giữ nguyên phong cách của ngàn năm trước.
Nghệ nhân trẻ của làng Paley Hamu Trok, Ninh Thuận chia sẻ với VOA: “Đất nung này chỉ có hai màu, màu đỏ và màu đen. Đen là do mình phun cái vỏ hạt điều, có chỗ nguội rồi ít ăn màu thì nó đen trở lại. Chỗ nào nóng thì nó đen đều.”
Tồn tại qua hàng ngàn năm với đủ các thăng trầm, vượt qua những mất mát về nhân chủng học, Paley Hamu Trok tiếp tục chịu đựng với trận bão mới thời thị trường ám ngộn gốm Trung Quốc. Bên cạnh đó, lớp trẻ ngày càng xa rời đất nung bởi làm ăn khốn khó, thu nhập không thấm vào đâu cũng là mối đe dọa làng nghề.
Nghệ nhân Đàng Thị Phan, làng Paley Hamu Trok, Ninh Phước, Ninh Thuận chia sẻ với VOA: “Bữa nay là 10 đứa chỉ là khoảng 2 đứa nó yêu nghề. Còn 8 đứa nó nói cực lắm, vất vả lắm bà nội ơi, con vô Sài Gòn con làm công ty đi chứ làm hàng này toàn bộ là thủ công con chịu không nổi.”
Nghệ nhân Lộ Thị Quạ, làng Paley Hamu Trok, Ninh Phước, Ninh Thuận chia sẻ với VOA: “Nó vui lòng thì nó mua được một ít cho mình nhờ còn không thì họ chỉ tham quan đi về thôi. Mình cũng cực lắm, nghề này cực nhưng nghề mình nên mình phải chăm chú mà làm để kiếm tiền mà nuôi con.”
Nghệ nhân Lộ Thị Kết, làng Paley Hamu Trok, Ninh Phước, Ninh Thuận chia sẻ với VOA: “Mình phải đi làm mướn, làm ruộng nữa chứ nhờ nghề này thì không có được, ăn không đủ.”
Nghệ nhân Lộ Thị Quạ, làng Paley Hamu Trok, Ninh Phước, Ninh Thuận chia sẻ với VOA: “Nhà nước không có giúp gì, chỉ có là nhà trưng bày đó, chứ mình làm nghề ở nhà mình thì nhà nước không giúp đỡ gì hết.”

Gốm da lươn, một chủng loại gốm được tạo tác 100% thủ công và màu sắc tự nhiên từ vỏ hạt điều, từ các loại cây cỏ quen thuộc, chịu đựng bào mòn của thời gian mà người Chăm Pa xưa đã tìm tòi, nghiên cứu, sử dụng, lưu truyền cho đến hôm nay. Nhưng dường như không có sự đầu tư thỏa đáng nào từ phía nhà nước cho làng nghề. Có thể nói rằng khi bước vào Paley Hamu Trok, người ta như đang bước vào một thế giới mang phong vị cổ xưa trộn lẫn với thanh âm, màu sắc hiện tại.

(Visited 1 times, 1 visits today)